قرارداد کارآموزی
1405-06-30
1405-06-31
بهناز شمس
حمید شمس
بدون پرسش و پاسخ
تهیهشده توسط تیم حقوقی دادگر 724
تخصص در دعاوی اداره کار، مالیات و تأمین اجتماعی
قرارداد کارآموزی یکی از ابزارهای مهم برای کارفرمایانی است که قصد دارند افراد مستعد را برای یادگیری مهارتهای تخصصی و آشنایی با محیط کاری جذب کنند. این قرارداد مشخص میکند کارآموز در چه زمینهای آموزش میبیند، چه مدت در مجموعه حضور دارد و هر یک از طرفین چه مسئولیتهایی دارند.
بسیاری از کارفرمایان تصور میکنند قرارداد کارآموزی فقط یک فرم ساده برای شروع همکاری است؛ در حالی که تنظیم دقیق آن میتواند از اختلافات آینده درباره وظایف، پرداختها، محرمانگی اطلاعات و نحوه ادامه همکاری جلوگیری کند. یک قرارداد استاندارد باید متناسب با نوع فعالیت مجموعه و شرایط کارآموز تنظیم شود. با ما در موسسه دادگر 724 همراه باشید.
کارآموز قانوناً چه کسی است؟
طبق ماده ۱۱۲ قانون کار، کارآموز به فردی گفته میشود که با هدف یادگیری یک حرفه، بازآموزی یا افزایش مهارت برای مدت مشخص وارد یک دوره آموزشی میشود. قانون، کارآموزان را به دو گروه اصلی تقسیم کرده است:
- گروه اول: افرادی که فقط برای یادگیری یک مهارت خاص، بازآموزی یا ارتقای تواناییهای خود در مراکز کارآموزی یا آموزشگاههای آزاد آموزش میبینند. در این حالت، هدف اصلی حضور فرد، آموزش و کسب مهارت است.
- گروه دوم: افرادی که بر اساس قرارداد کارآموزی، برای یادگیری یک حرفه مشخص در یک کارگاه معین فعالیت میکنند و آموزش آنها همراه با انجام کار عملی است. طبق قانون، این نوع کارآموزی باید برای مدت مشخص باشد و مدت آن بیشتر از سه سال نباشد. همچنین افرادی که در این گروه قرار میگیرند باید حداقل ۱۵ سال سن داشته باشند و سن آنها از ۱۸ سال تمام بیشتر نباشد.
بنابراین، کارآموزی صرفاً به معنای حضور یک فرد تازهوارد در محیط کار نیست؛ بلکه باید هدف اصلی آن آموزش مهارت و کسب تجربه باشد. به همین دلیل، کارفرما باید در قرارداد کارآموزی موضوع آموزش، مدت دوره، وظایف طرفین و شرایط همکاری را بهصورت شفاف مشخص کند تا از ایجاد اختلافات احتمالی جلوگیری شود.
قرارداد کارآموزی چه ویژگیهایی دارد؟
یک قرارداد کارآموزی حرفهای باید شامل بخشهای زیر باشد:
- مشخصات طرفین قرارداد: اطلاعات کامل کارفرما و کارآموز مانند نام، شماره ملی، آدرس و اطلاعات تماس باید در قرارداد درج شود.
- موضوع قرارداد: در این بخش باید مشخص شود هدف از کارآموزی چیست و فرد قرار است چه مهارتی را آموزش ببیند.
- مدت قرارداد کارآموزی: تاریخ شروع و پایان دوره باید بهصورت دقیق تعیین شود تا وضعیت همکاری برای هر دو طرف روشن باشد.
- وظایف کارفرما: کارفرما باید شرایط لازم برای آموزش، امکانات مورد نیاز و محیط مناسب برای یادگیری را فراهم کند.
- وظایف کارآموز: کارآموز نیز موظف است قوانین مجموعه را رعایت کند، در زمانهای مشخص حضور داشته باشد و اطلاعات محرمانه کسبوکار را حفظ کند.
- شرایط مالی قرارداد: در صورتی که برای کارآموز مبلغی بهعنوان کمکهزینه، دستمزد یا هزینه آموزش در نظر گرفته شود، باید نحوه پرداخت آن در قرارداد مشخص شود.

حقوق کارآموزی به چه صورت است؟
یکی از مهمترین سوالات کارفرمایان درباره قرارداد کارآموزی، موضوع حقوق و پرداختی است. میزان پرداخت به نوع قرارداد و شرایط همکاری بستگی دارد. اگر هدف اصلی رابطه، آموزش مهارت باشد، شرایط مالی میتواند با قراردادهای کاری معمول متفاوت باشد. اما اگر فرد علاوه بر آموزش، مانند یک نیروی کاری در فعالیتهای مجموعه نقش داشته باشد، باید شرایط همکاری از نظر قانونی بررسی شود.
بهتر است کارفرما پیش از شروع دوره، موضوع پرداخت، هزینههای احتمالی و تعهدات مالی را بهصورت شفاف در قرارداد درج کند.
انواع قرارداد کارآموزی چه هستند؟
در ادامه با انواع قرارداد کارآموزی آشنا میشویم:
- قرارداد کارآموزی آموزشی: در این مدل هدف اصلی آموزش و یادگیری یک مهارت مشخص است و کارآموز بیشتر نقش فرد آموزشگیرنده دارد.
- قرارداد کارآموزی همراه با کار: در این نوع قرارداد، فرد علاوه بر دریافت آموزش، بخشی از فعالیتهای عملی مجموعه را نیز انجام میدهد.
- قرارداد کارآموزی دانشجویی: این نوع قرارداد برای دانشجویانی استفاده میشود که برای گذراندن دوره عملی یا کسب تجربه وارد یک شرکت میشوند.
- قرارداد کارآموزی فنی و حرفهای: برای یادگیری مهارتهای تخصصی و فنی کاربرد داشته و معمولاً ساختار آموزشی مشخصی دارد.
- قرارداد کارآموزی منتهی به استخدام: برخی شرکتها دوره کارآموزی را بهعنوان مرحله ارزیابی نیرو قبل از استخدام در نظر میگیرند.
آیا قرارداد کارآموزی به قرارداد رسمی قابل تغییر است؟
بله، در صورتی که پس از پایان دوره، کارفرما و کارآموز تمایل به ادامه همکاری داشته باشند، امکان تنظیم قرارداد کاری جدید وجود دارد. تبدیل کارآموز به نیروی رسمی باید با توجه به شرایط واقعی همکاری انجام شود تا حقوق و تعهدات طرفین بهصورت شفاف مشخص باشد.
اشتباهات رایج در تنظیم قرارداد کارآموزی چیستند؟
کارفرمایان هنگام تنظیم قرارداد کارآموزی معمولاً با این چند اشتباه روبهرو میشوند:
- استفاده از یک فرم عمومی بدون بررسی شرایط مجموعه
- مشخص نکردن موضوع آموزش
- ابهام درباره پرداختها
- تعیین نکردن مدت دقیق قرارداد
- ننوشتن تعهدات محرمانگی
یک قرارداد دقیق میتواند از بسیاری از اختلافات حقوقی جلوگیری کند.

چگونه قرارداد کارآموزی اختصاصی تنظیم کنیم؟
تنظیم قرارداد کارآموزی باید بر اساس نوع فعالیت، هدف آموزش و شرایط همکاری انجام شود. یک قرارداد مناسب فقط مشخصات طرفین را ثبت نمیکند، بلکه مسیر همکاری، مسئولیتها و انتظارات دو طرف را نیز مشخص میکند.
اگر کارفرما قصد جذب کارآموز دارد، بهتر است قبل از شروع همکاری از مشاوره تخصصی برای بررسی شرایط قرارداد استفاده کند تا متن قرارداد مطابق نیاز مجموعه و الزامات قانونی تنظیم شود. گروه مشاوران دادگر 724 با ارائه خدمات مشاوره جهت تنظیم انواع قرارداد کارآموزی آماده پاسخگویی به سوالات کارفرمایان است. جهت کسب مشاوره با ما تماس بگیرید.
آیا قرارداد کارآموزی باید کتبی باشد؟
بله، تنظیم قرارداد بهصورت کتبی باعث میشود شرایط همکاری، وظایف و تعهدات طرفین مشخص باشد و احتمال اختلاف کاهش پیدا کند.
آیا کارفرما باید به کارآموز حقوق پرداخت کند؟
پرداخت به شرایط قرارداد و نوع فعالیت کارآموز بستگی دارد. اگر همکاری شامل انجام فعالیت کاری باشد، موضوع پرداخت باید بهصورت دقیق بررسی شود.
مدت قرارداد کارآموزی چقدر است؟
مدت قرارداد با توجه به نوع آموزش، مهارت موردنظر و توافق طرفین تعیین میشود.
آیا کارآموز بعد از پایان دوره باید استخدام شود؟
خیر، استخدام پس از پایان دوره اجباری نیست؛ مگر اینکه طرفین برای ادامه همکاری توافق جدیدی داشته باشند.
تفاوت قرارداد کارآموزی و قرارداد کار چیست؟
قرارداد کارآموزی بیشتر با هدف آموزش و کسب مهارت تنظیم میشود، اما قرارداد کار برای انجام فعالیت شغلی در مقابل دریافت حقوق ایجاد میشود.

همه آنچه باید درباره نحوه شکایت از کارفرما بابت سفته بدانید


متخصص دعاوی کارگر و کارفرما، قراردادهای کار و اختلافات مرتبط با اداره کار، با بیش از ۱۲ سال سابقه فعالیت تخصصی در حوزه روابط کار و تأمین اجتماعی.