بیمه بیکاری

اطلاع درباره بیمه بیکاری، با توجه به شرایط اقتصادی و احتمال بیکار شدن به دلیل تعدیل نیرو، از ضروریات امروز است. شما باید بدانید از لحاظ جدیدترین قوانین 1405 کی بیکار محسوب می‌شوید، چه شرایط و مدارکی برای اثبات این بیکاری دارید و چگونه می‌توانید از مزیا و حقوق بیمه بیکاری استفاده کنید. همراه دادگر 724 باشید تا به تمامی این سوالات پاسخ دهیم.

بیمه بیکاری چیست؟

بیمه بیکاری بیمه‌ای است که توسط سازمان تامین اجتماعی به افراد بیکار تعلق می‌گیرد. از لحاظ این سازمان، افرادی که به دلیل تغییرات ساختار اقتصادی از محل کار خود جدا می‌شوند، بیکار موقت محسوب می‌شود. این افراد توسط وزارتخانه مربوطه و با تایید شورای عالی کار شناخته می‌شوند و در صورتی که به دلیل حوادثی مثل سیل، زلزله، جنگ یا آتش سوزی کار خود را از دست بدهند، مشمول بیمه بیکاری می‌شوند. در واقع بیکاری باید غیر ارادی باشد و نمایندگان سازمان تامین اجتماعی و اداره کار و امور اجتماعی محل کار فرد بیمه شده می‌توانند ارادی یا غیر ارادی بودن آن را تشخیص دهند.

فرصت اعلام بیکاری چقدر است؟

برای اینکه بتوانید مشمول بیمه بیکاری شوید باید حداکثر تا ۳۰ روز از تاریخ بیکاری به واحد‌های تعاون، کار و رفاه اجتماعی مراجعه کنید. در صورتی که از بیکاری شما یک ماه بیش‌تر بگذرد، باید دلایل قانع‌کننده‌ای ارائه داده و آمادگی خود را برای اشتغال مجدد اعلام کنید. اگر واجد شرایط باشید، مبلغ بیمه شما از روز اول شروع بیکاری پرداخت می‌شود.

شرایط بیمه بیکاری چیست؟

برای دریافت بیمه بیکاری باید تمامی شرایط دریافت آن را داشته باشید وگرنه مبلغی به شما تعلق نمی‌گیرد. شرایط دریافت بيمه بيكاری شامل موارد زیر است.

1. تحت پوشش تامین اجتماعی بودن

اولین شرط برای بهره‌مندی از بیمه بیکاری، این است که فرد باید حتماً تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی و قانون کار قرار داشته باشد. به‌این‌معنی که کارگر باید در زمان اشتغال خود، به‌طور منظم حق بیمه‌اش توسط کارفرما به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شده باشد. در غیر این صورت، فرد مشمول شرایط بیمه بیکاری نخواهد بود.

2. غیرارادی بودن بیکاری کارگر

بر اساس قانون جدید بیمه بیکاری شرط اساسی برای دریافت این بیمه، غیرارادی بودن بیکاری است. این یعنی که فرد باید شغل خود را به دلایل خارج از اراده خود از دست داده باشد. به عبارت دیگر، افرادی که خود به‌صورت داوطلبانه استعفا داده‌اند یا به‌دلیل هر تخلفی اخراج شده‌اند، نمی‌توانند از این بیمه استفاده کنند. پس شرایطی که موجب بیکاری و دریافت بيمه بيكاری می‌شود باید خارج از کنترل فرد باشد، مانند:

• تعدیل نیرو (کاهش تعداد کارکنان): زمانی که کارفرما به‌دلیل مشکلات مالی یا تغییرات ساختاری، مجبور به کاهش نیروها می‌شود.
• پایان قرارداد کار: در صورتی که قرارداد کاری به پایان برسد و کارفرما قرارداد جدیدی منعقد نکند.
• تعطیلی کارگاه یا کاهش فعالیت: در صورتی که کارگاه به‌دلیل مشکلات اقتصادی یا حوادث غیرمترقبه (مثل سیل، زلزله، آتش‌سوزی، جنگ و …) تعطیل شود.
• حوادث غیرمترقبه یا وضعیت خاص (مانند بحران اقتصادی یا جنگ) که موجب بیکاری می‌شود.

3. آماده بودن برای شغل جدید

یکی دیگر از شرایط بیمه بیکاری این است که فرد باید توانایی و آمادگی لازم برای پذیرش شغل جدید را داشته باشد. این بدین معنی است که فرد باید فعالانه در جستجوی کار باشد و آمادگی بازگشت به چرخه اشتغال را داشته باشد. در صورتی که فرد از پذیرش شغل جدید خودداری کند یا بدون دلیل موجه از آن امتناع کند، ممکن است بیمه بیکاری برای او تمدید نشود.

4. شرایط خاص هر نوع کارگر

همانطور که گفتیم، برای اینکه فرد بتواند از بیمه بیکاری استفاده کند، باید سابقه پرداخت حق بیمه از سوی کارفرما داشته باشد. اما این سابقه بستگی به نوع قرارداد کاری فرد هم دارد:

• کارگران دائمی: کارگران دائم باید حداقل شش ماه سابقه پرداخت بیمه در محل کار خود داشته باشند تا بتوانند از بیمه بیکاری استفاده کنند.
• کارگران قراردادی: کارگران با قراردادهای معین یا موقت باید حداقل یک سال سابقه پرداخت بیمه در آخرین محل کار خود داشته باشند.
• کارگران فصلی: کارگران فصلی اگر در مدت زمان اشتغال خود تحت پوشش بیمه قرار گیرند و حق بیمه آنها در حداقل مدت شش ماه به‌طور منظم پرداخت شده باشد نیز می‌توانند از بیمه بیکاری استفاده کنند.
• کارگران روزمزد: در صورتی که کارگر روزمزد تحت پوشش تامین اجتماعی باشد و حق بیمه او به‌طور منظم پرداخت شود، در صورت بیکار شدن، می‌تواند از بیمه بیکاری بهره‌مند شود.

همچنین دریافت بیمه بیکاری برای دوم نیز شرایط بیشتری دارد که برای اطلاع از آنها بهتر است به مقاله اختصاصی ما تحت عنوان “آیا می شود برای بار دوم بیمه بیکاری گرفت” مراجعه کنید.

مدارک لازم برای بیمه بیکاری چیستند؟

علاوه بر شرایط فوق، برای دریافت بیمه بیکاری به یکسری مدارک نیز نیاز دارید که مهم ترین آنها، نامه عدم نیاز کارفرما است و تاریخ پایان قرارداد را مشخص می‌کند. سایر مدارک لازم برای بیمه بیکاری، شامل موارد زیر است:

• ۴ قطعه عکس ۴×۳
• نامه عدم نیاز کارفرما
• یک جلد پوشه روغنی
• کپی صفحه اول دفترچه بیمه
• اصل و کپی کارت پایان خدمت آقایان
• اصل و کپی از قرارداد سال آخر کار
• اصل و کپی از مدرک تحصیلی یا مدرک فنی
• اصل و کپی از کارت ملی و همه صفحات شناسنامه

حقوق بیمه بیکاری چه قدر است؟

مقرری روزانه یا حقوق بیمه بیکاری بر طبق قانون، ۵۵ درصد متوسط دستمزد روزانه فرد است. برای افراد متاهل و متکفل نیز به ازای هر فرد تحت تکفل ۱۰ درصد حداقل دستمزد ‌به این مبلغ اضافه می‌شود، به شرطی که افراد تحت تکفل بیشتر از ۴ نفر نباشند. در هر صورت مبلغ کلی باید از حداقل دستمزد تعیین شده برای هر سال بیش‌تر و کم‌تر از ۸۰ درصد متوسط حقوق فرد بیمه شده باشد. افتتاح حساب در بانک رفاه ضروری است و مبلغ بیمه بین دهم تا پانزدهم هر ماه واریز می‌شود.

مدت بیمه بیکاری چند ماه است؟

سابقه پرداخت حق بیمه، مدت زمان دریافت بیمه بیکاری را مشخص می‌کند‌. این مدت زمان برای هر سابقه و باتوجه به وضعیت تاهل و تجرد افراد به شرح زیر است

• پرداخت ۶ تا ۲۴ ماهه: مدت دریافت مقرری مجرد‌ها ۶ ماه و مدت دریافت مقرری متاهلین ۱۲ ماه است.
• پرداخت ۲۵ تا ۱۲۰ ماهه: مدت دریافت مقرری مجرد‌ها ۱۲ ماه و مدت دریافت مقرری متاهلین ۱۸ ماه است.
• پرداخت ۱۲۱ تا ۱۸۰ ماهه: مدت دریافت مقرری مجرد‌ها ۱۸ ماه و مدت دریافت مقرری متاهلین ۲۶ ماه است.
• پرداخت ۱۸۱ تا ۲۴۰ ماهه: مدت دریافت مقرری مجرد‌ها ۲۶ ماه و مدت دریافت مقرری متاهلین ۳۶ ماه است.
• پرداخت بیش از ۱۴۱ ماهه: مدت دریافت مقرری مجرد‌ها ۳۶ ماه و مدت دریافت مقرری متاهلین ۵۰ ماه است.

همچنین اگر در هنگام بیکار شدن ۵۵ ساله هستید و یا ۱۰ سال حق بیمه خود را پرداخت کرده باشید می‌توانید تا رسیدن به سن بازنشستگی مقرری بگیرید. برای دریافت این بیمه نیز باید حداقل ۶ ماه سابقه کار داشته باشید.

بيمه بيكاری چگونه قطع می‌شود؟

بیمه بیکاری شما ممکن است قبل از تمام شدن دوره زمانی فوق الذکر نیز قطع شود. در صورتی که مجدد مشغول به کار شده یا بدون دلیل موجه در دوره‌های کارآموزی یا سوادآموزی شرکت کنید، بیمه بیکاری شما قطع می‌شود. در صورت فوت کردن فرد بیمه شده، برگشت به کار، مستمری گرفتن، از کار افتاده یا بازنشسته شدن و عدم قبول شغل مجدد نیز بيمه بيكاری قطع خواهد شد.

برای دریافت بیمه کاری چه باید کرد؟

برای ثبت نام بیمه کاری، باید به سامانه جامع روابط کار یا سامانه ثبت درخواست بيمه بيكاری مراجعه کنید. در این سامانه می‌توانید فرم ثبت نام را به صورت آنلاین پر کنید و مدارک مورد نیاز را بارگذاری کنید.

بعد از مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت برای احراز هویت، دریافت نام کاربری، گذرواژه، تهیه مدارک مورد نیاز و اسکن آنها برای بارگذاری در سامانه جامع روابط کار، به این سامانه مراجعه کنید و به ترتیب مراحل زیر را انجام دهید.

• پنجره واحد خدمات >> پنجره خدمات >> اداره کل حمایت از مشاغل و بیمه بیکاری >> درخواست بیمه بیکاری >> شروع
• اطلاعات تماس و نشانی محل سکونت
• اطلاعات تکمیلی (مشخص نمودن علت بیکاری: اتمام قرارداد / اخراج) و بارگذاری مدارک
• در ادامه فیلدهای زیر را به ترتیب پر کنید: اطلاعات کارگاه>> اطلاعات بیمه>> میزان مهارت شغلی>> شرایط بیکاری (درج تاریخ بیکاری)
• ارسال – تراکنش موفق و پایان

همچنین اگر مراحل خود را ترجیح نمی‌دهید، می‌توانید به صورت حضوری به اداره کار محل سکونت خود مراجعه کنید. در این اداره می‌توانید فرم ثبت نام را به صورت حضوری پر کنید و مدارک مورد نیاز را ارائه دهید.

اگر در هریک از این مراحل و نحوه انجام آنها ابهامی داشتید، فراموش نکنید که می‌توانید روی کمک کارشناسان دادگر 724 در زمینه بیمه بیکاری حساب کنید. ما در هفته روز هفته و به صورت 24 ساعته آماده مشاوره و پاسخ گویی به سوالات شما هستیم.