حوادث ناشی از کار

حوادث ناشی از کار جزو حوادث اجتناب ناپذیر در محیط ­های کاری است. سالانه کارکنان بسیاری جان خود را در حین فعالیت های ناشی از کار از دست می­ دهند و یا دچار جراحت ­می­ شوند.

بنابراین در قانون کار به این امر توجه بسیاری شده است و همچنین هم کارکنان و هم کارفرمایان باید از حق و حقوق خود و مسئولیت خود در این امر اطلاع کافی داشته باشند. در این مقاله به طور مفصل این موضوع  را بررسی کرده ­ایم.

حوادث ناشی از کار چیست؟

بند 8 ماده 2 قانون تامین اجتماعی حادثه را این­گونه تعریف کرده است: حادثه اتفاق پیش بینی نشده ای است که تحت تاثیر عامل یا عوامل خارجی در اثر عمل یا اتفاق ناگهانی رخ می­‌دهد و موجب صدماتی بر جسم یا روان بیمه شده می­‌گردد. بنابر  ماده 60 قانون تامین اجتماعی ، حوادث ناشی از کار حوادثی است که درحین انجام وظیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می‌افتد. 

براساس این تعریف حوادثی که به یکی از علل زیر رخ دهد حوادث ناشی از کار محسوب می‌شود:

  • وقتی که بیمه شده در کارگاه یا مؤسسات وابسته یا ساختمان‌ها و محوطه آن مشغول به کار باشد.
  • در اوقاتی که به صورت مامور در خارج از کارگاه انجام وظیفه می‌کند.
  • در اوقات رفت و برگشت بیمه شده بین منزل و کارگاه
  • در اوقات مراجعه به درمانگاه یا بیمارستان بابت معالجات درمانی و توانبخشی
  • در حین اقدام برای نجات سایر بیمه شدگان و مساعدت به آنان

همچنین تبصره 1 ماده 95 قانون کار نیز اشاره می‌کند که کارفرمایان و مسئولان هر کارگاهی وظیفه دارند جزئیات تمام حوادث ناشی از کار را در دفتر ویژه‌ای ثبت و نگهداری کنند و سپس سریعا به اطلاع اداره کار محل خود برسانند

 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اما حادثه ناشی از کار را این­طور تعریف کرده است؛ حادثه ناشی از کار عبارت است از اتفاق یا پیامدی که در جریان انجام کار پدید آمده و با صدمات شغلی مرگبار یا غیر مرگبار همراه است.

مسئولیت کارفرما پیش از حوادث ناشی از کار

مفاد ماده 91 قانون کار، کارفرما را به سه وظیفه ذیل مکلف کرده است :

تهیه : بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت و سلامت وبهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و دراختیار آنان قرار دهد.

آموزش: چگونگی کاربرد وسایل ذکرشده را به آنان بیاموزند.

نظارت: در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند.

افراد مذكور نیز ملزم‌ به‌ استفاده‌ و نگهداری‌ از وسایل‌ حفاظتی‌ و بهداشتی‌ فردی‌ و اجرای‌ دستورالعمل­های‌ مربوط‌ كارگاه‌ هستند.

متاسفانه کارفرمایان از مسئولیت آموزش و نظارت سرباز زده و فقط با تهیه و در اختیار قراردادن وسایل و امکانات لازم، دیگر مسئولیتی در قبال کار کارگر نمی پذیرند.

مطابق ماده 95 قانون کار: مسؤولیت‌ اجرای‌ مقررات‌ و ضوابط‌ فنی‌ و بهداشت‌ كار برعهده‌ كارفرما یا مسؤولین‌ واحدهای‌ موضوع‌ ذكر شده‌ در ماده‌ 85 این‌ قانون‌ خواهد بود. هرگاه‌ بر اثر عدم‌ رعایت‌ مقررات‌ مذكور از سوی‌ كارفرما یا مسئولین‌ واحد، حادثه‌ای‌ رخ‌ دهد، شخص‌ كارفرما یا مسؤول‌ مذكور از نظر كیفری‌ و حقوقی‌ و نیز مجازات های‌ مندرج‌ در این‌ قانون‌ مسئول‌ است‌.

اما مطابق تبصره‌ 2 چنانچه‌ كارفرما یا مدیران‌ واحدهای‌ موضوع‌ ماده‌ 85 این‌ قانون‌ برای‌ حفاظت‌ فنی‌ و بهداشت‌ كار، وسایل‌ و امكانات‌ لازم‌ را در اختیار كارگر قرار داده‌ باشند و كارگر با وجود آموزش­های‌ لازم‌ و تذكرات‌ قبلی‌ بدون‌ توجه‌ به‌ دستورالعمل‌ و مقررات‌ موجود از آن­ها استفاده‌ ننماید كارفرما مسئولیتی‌ نخواهد داشت‌.

قانونگذار در ماده 87 قانون کار نیز اشاره کرده است که اشخاصی که قصد احداث يا توسعه کارگاه خود را دارند، ابتدا بايد برنامه کار، نقشه هاي ساختماني و طرح هاي مورد نظر را به لحاظ پيش بيني در امر حفاظت فني و بهداشت کار، براي اظهار نظر و تاييد به وزارت کار و امور اجتماعي ارسال کنند و اين وزارت خانه نيز موظف است، نظر خود را طي يک ماه اعلام کند. بهره برداري از اين کارگاه ها به رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي منوط خواهد بود.

 

اقدامات کارفرما بعد وقوع حوادث ناشی از کار

کارفرما در صورت وقوع حوادث ناشی از کار باید تمامی اقدامات لازم جهت بهبودی را انجام دهد.در ادامه به برخی از اقدامات کارفرما بعد از وقوع حادثه ناشی از کار اشاره می‌کنیم:

1-براساس ماده ۶۵ قانون تامین اجتماعی، در صورت وقوع حادثه ناشی از کار، کارفرما مکلف است اقدامات اولیه لازم را برای جلوگیری از تشدید وضع حادثه دیده به عمل آورد و مراتب را ظرف سه روز اداری کتبا به اطلاع سازمان برساند.

2-در صورتی که کارفرما بابت اقدامات اولیه مذکور متحمل هزینه‌ای شده باشد؛ صندوق تامین اجتماعی هزینه‌های مربوط را عهده دار خواهد بود.

3- به استناد تبصره ماده ۹۵ قانون کار، کارفرما یا مسئولان واحدهای موضوع ماده ۸۵ قانون کار موظفند کلیه حوادث ناشی از کار را در دفتر ویژه‌ای ثبت کنند. فرم این دفتر، از طریق وزارت کار و امور اجتماعی اعلام می‌گردد. همچنین باید مراتب آن را سریعا به صورت کتبی به اطلاع اداره کار و امور اجتماعی محل برسانند.

4- همچنین به استناد ماده ۹ آیین‌نامه حفاظتی کارگاه‌های ساختمانی و ماده ۶۵ قانون تامین اجتماعی، کارفرما باید وقوع هرگونه حوادث ناشی از کار را ظرف مدت سه روز اداری به شعبه صندوق تامین اجتماعی محل اطلاع دهد. همینطور او موظف است نسبت به تکمیل و ارائه فرم ویژه حادثه اقدام نماید.

تقصیر کارفرما در حوادث ناشی کار

1-تقصیر در استخدام و به کارگیری( نیروی متخصص را استخدام نکرده است )

2-تقصیر در تامین تجهیزات لازم: برای مثال وسایل کار فرسوده و ناایمن را استفاده کرده است.

3-تقصیر در نظارت: کارفرما باید بر کار کارگران نظارت داشته باشد.

در صورتی­که کارفرما تمام اقدامات لازم را انجام داده باشد و حادثه براساس بی احتیاطی کارگر باشد، به همان میزان که بیمه است خسارت جبران می­‌شود، اما اگر تقصیر کارفرما نیز ثابت شود علاوه بر مبلغ بیمه، دیه و همین طور مجازات­‌های پیش بینی شده نیز در انتظار کارفرما خواهد بود. هرگونه اختلاف نیز به هیئت حل اختلاف کار ارجاع داده می‌­شود و آن جا تصمیم گیری می کنند.

درباره ­ی کارگران زیر 15 سال چون به کارگیری افراد زیر 15 سال به طور کلی ممنوع است، کارفرما در هرحال مسئول است و مجازات می‌­شود.

مطابق تبصره 3 ماده­‌ی 295 قانون مجازات اسلامی اگر در این موارد قتل و ضرب و جرحی وارد آید که اگر مقررات مربوطه رعایت می­‌شد این اتفاق نمی‌افتاد، قتل، ضرب و جرح در حکم شبه عمد خواهد بود و باید دیه پرداخت شود و البته هر مورد نیز به تشخیص قاضی ممکن است حبس نیز داشته باشد.

مطابق ماده 66 قانون بیمه ­ی اجتماعی نیز اگر ثابت شود وقوع حادثه مستقیما ناشی از عدم رعایت مقررات حفاظت فنی و بروز بیماری ناشی از عدم رعایت مقررات بهداشتی و احتیاط لازم از طرف کارفرما یا نمایندگان او بوده است سازمان تامین خدمات درمانی و سازمان تامین اجتماعی هزینه­‌های مربوط به معالجه و غرامات و مستمری­ ها و غیره را پرداخته و از کارفرما مطالبه و وصول خواهد نمود.

 

نحوه درخواست بررسی حوادث ناشی از کار

۱-مراجعه حادثه دیده و یا اولیای دم به مراجع قضایی انتظامی برای طرح شکوائیه یا دادخواست

۲-بررسی شکوائیه حادثه دیده یا اولیای دم توسط مقام قضایی و انتظامی.

۳-مراجعه حادثه دیده یا اولیای دم به کلانتری جهت تشکیل پرونده و اخذ نظریه از ادارات کار و امور اجتماعی و پزشکی قانونی

۴-مراجعه حادثه دیده به واحد بازرسی کار اداره کل کار و امور اجتماعی استان یا اداره شهرستان و ارائه نامه کلانتری جهت مطالعه پرونده و بررسی صحنه حادثه و ثبت اظهارات شهود به منظور تهیه گزارش حادثه توسط بازرس کار

۵- تحویل گزارش حادثه از سوی اداره کل کار و امور اجتماعی استان یا اداره شهرستان به کلانتری، به منظور ارجاع به مرجع قضایی برای ابلاغ نظریه بازرس کار به اصحاب پرونده وصدور رای.

در صورت مصدوم شدن بر اثر حوادث یا ابتلا به بیماری بیمه شدگان (کارگران) و افراد خانواده آن ها به موج ماده ۵۴قانون تأمین اجتماعی ،می توانند از خدمات پزشکی  استفاده نمایند. خدمات پزشکی  به عهده صندوق تامین اجتماعی است و شامل کلیه اقدامات سرپایی،بیمارستانی، تحویل داروهای لازم و انجام آزمایشات تشخیص طبی می باشد.

تعهدات قانونی به بیمه شدگان  در برابر حوادث ناشی از کار

درخصوص تعهدات قانوني قابل ارائه به بيمه شدگاني كه در اثر حوادث ناشي از كار فوت يا مصدوم مي‌شوند بايد گفت، به استناد ماده 3 قانون تامین اجتماعی بيمه شدگان مشمول در صورتي كه بر اثر حادثه ناشي از كار مصدوم و يا فوت شوند حسب مورد از كمك­هاي ذيل برخوردار مي‌گردند:

الف- معالجه شخص بيمه شده.

ب-  پرداخت غرامت دستمزد ايام بيماري در صورت عدم اشتغال به كار و استراحت.

پ-  تحويل پروتز و اورتز (اعضاء مصنوعي و وسايل طبي) در صورت احتياج به اين وسايل.

ت-  پرداخت غرامت نقص عضو.

ث-  هزينه كفن و دفن.

ج-  پرداخت مستمري ازكارافتادگي جزئي (ناشي از كار)

چ- پرداخت مستمري ازكارافتادگي كلي (ناشي از كار)

ح- پرداخت مستمري به بازماندگان.

البته، در تمامي موارد مذكور به علت ويژگي خاص حوادث ناشي از كار سابقه پرداخت حق بيمه در احراز شرايط لحاظ نمي‌گردد.

 

 

کار اتباع بیگانه

مطابق ماده ۱۲۰ قانون کار اتباع بیگانه نمی توانند در ایران مشغول کار شوند مگر آنکه اولاً دارای روادید ورود با حق کار مشخص بوده ، ثانیاً مطابق قوانین و آئین نامه های مربوطه ، پروانه کار دریافت دارند. لذا اتباع بیگانه فاقد روادید کار و پروانه کار از شمول قانون کار خارج و مزایای مربوط به تامین اجتماعی به آن ها تعلق نمی­گیرد .

بنابراین اتباع بیگانه فاقد روادید کار، اگر دچار حادثه  منجر به فوت یا نقص عضو کلی شوند به آنها مستمری تعلق نخواهد گرفت!

 

کارشناسان گروه مشاوران نوین به صورت تخصصی در زمینه اداره کار و تامین اجتماعی راهنمای شما عزیزان هستند.

نظرات : 0

ثبت نظر

برای گذاشتن نظر ابتدا وارد شوید