انواع قرارداد کار

امروزه با توجه به پیچیدگی و پیشرفته شدن اعمال حقوق و مناسبات بین اشخاص، روابط حرفه ای و کاری نیازمند وجود چهارچوب و قالبی مدون و مکتوب می باشد تا درصورت لزوم با استناد به آن مشکلات بین اشخاص راحت تر مرتفع گردد. در روابط بین کارگر و کارفرما نیز قرارداد مکتوب و صریح موجب فراغ خاطر طرفین در شرایط مختلف و اتفاقات متفاوت حقوقی می باشد.

قرارداد کار به طرفین این امکان را می دهد تا درصورت وقوع اختلاف یا مسائل دیگر، با استناد به آن شرایط را جهت ایجاد تعادل و رفع اختلاف فراهم نماید.

این قرارداد با تعیین دقیق حیطه کاری و اختیارات و مسئولیت های طرفین و ضمانت  اجرای تخلف از شرایط آن، نقش به سزایی در تعریف روابط بین اشخاص ایفا می کنند.

 

قرارداد کار چیست؟

طبق ماده 7 قانون کار:« قرارداد کار عبارت است از قرارداد کتبی یا شفاهی که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حق السعی کاری را برای مدت موقت یا مدت غیر موقت برای کارفرما انجام می دهد . »

مطابق ماده ۲ قانون کار «کارگر کسی است که به هر عنوان در مقابل دریافت حق السعی اعم از مزد، حقوق، سهم سود و سایر مزایا به درخواست کارفرما کار می‌کند.»

و همچنین «کارفرما شخصی حقیقی یا حقوقی بوده که کارگر به درخواست او و در مقابل دریافت حق السعی برای او کار می‌کند.»

با توجه به اینکه قرارداد کار در قانون تعریف شده است، این قرارداد معین محسوب می‌شود؛ از نظر حقوقی، قرارداد معین، قراردادی است که شرایط و چهارچوب آن در قانون تعریف شده است و برخلاف برخی شرایط آن نمی‌شود توافق کرد.

انواع قرارداد کار

قرارداد کار از جهت نوع استخدام و از نظر مدت کار قابل دسته بندی هستند. در ادامه انواع قراردادکار را معرفی می کنیم و در مورد هرکدام توضیحات مختصری ارائه می دهیم.

انواع قرارداد کار از نظر نوع استخدام

از نظر نوع استخدام، دو دسته برای قراردادهای کاری وجود دارد:

  1. قرارداد کار دولتی: در ارگان های وابسته به دولت قراردادهای استخدامی خود شامل سه دسته قراردادهای استخدام رسمی، قراردادهای استخدام پیمانی و قراردادهای استخدام خدماتی که به ( استخدام قراردادی) هم شهرت دارند، هستند.
  2. قرارداد کار شرکت های خصوصی:  قراردادهای کار شرکت های خصوصی تحت پوشش و نظارت نظام قانون کار هستند.


انواع قرارداد کار از نظر مدت کار

قراردادهای کار از نظر مدت نیز قابل دسته بندی هستند. این دسته بندی شامل موارد زیر است:

    1. قرارداد کار موقت: این توع قرارداد دارای زمان مشخص برای خاتمه آن است و با سررسید پایان زمان قرارداد،تمامی تعهدات طرفین لغو می شود. می توان این قرارداد را به صورت پیاپی تمدید کرد اما به منزله دائمی شدن آن نیست. در صورتی که قرارداد به موقع تمدید نشود و کارگر به کار خود ادامه دهد، قرارداد حمایتی از او ندارد.
    2. قرارداد کار غیر موقت: در این نوع قرارداد تنها زمان شروع قرارداد ذکر می شود و پایانی برای آن مشخص نمی شود. معمولا در متن قرارداد نیز به نامحدود بودن زمان این قراردادها اشاره می شود. در تعریف قانون نیز به این صورت است که طبق تبصره 2 ماده 7 قانون کار: «در کارهایی که طبیعت آنها جنبه مستمر دارد، در صورتی که مدتی در قرارداد ذکر نشود، قرارداد دائمی تلقی می‌گردد.» در این نوع قرارداد امکان فسخ یک طرفه وجود ندارد و فسخ با شرایط خاصی انجام می شود.
    3. قرارداد کار برای انجام کار معین: در این قرارداد کاری کارگر برای انجام کار معینی تعهد می کند. این قرارداد با انجام تعهد و پرداخت حق الزحمه پایان می یابد. در این نوع قرارداد هم تا انجام تعهدات دو طرف امکان فسخ یک طرفه امکان پذیر نیست.

    شرایط ضروری قراردادهای کاری

    بدون شک در نوشتن قرارداد کار نیز مانند دیگر قراردادها شرایط اساسی و نکات حقوقی صحت عقد قرارداد باید رعایت شود. طبق ماده 9 قانون کار برای صحت قرارداد کار در زمان عقد آن شرایط ذیل الزامی است:

    1.  مشروعیت مورد قرارداد
    2. معین بودن موضوع قرارداد
    3. عدم ممنوعیت قانونی و شرعی طرفین در تصرف اموال یا انجام کار مورد نظر .


    چه مواردی باید در قرارداد کار ذکر شود؟

     

    قرارداد کار باید شامل موارد ذیل باشد:

    • نام طرفین( کارفرما و کارگر/کارمند)
    • تاریخ استخدام و انعقاد قرارداد
    • مدت قرارداد
    • میزان حقوق پرداختی (نحوه محاسبه حقوق و مزایای کارگر)
    • شیوه پرداخت حقوق و شرایط پرداخت آن
    • مقررات مربوط به ساعات کار
    • قوانین و شرایط تعطیلات (از تعطیلات رسمی تا مرخصی و تعطیلات آخر هفته)
    • عنوان شغلی و شرح وظایف (می توان جزئیات شرح وظایف را ضمیمه قرارداد کرد)
    • محل انجام کار (در صورت لزوم ذکر شود کارگر باید در چند مکان مختلف کار کند)
    • شرایط محرمانگی و عدم افشای اطلاعات سازمان
    • تمدید قرارداد
    • قوانین شرکت
    • شرایط و نحوه تسویه حساب
    • موارد دیگر که با توجه به عرف یا عادت شغل و محل آن متفاوت است.

    مواردی که به آن ها اشاره کردیم از ملزوماتی هستند که باید در قرارداد کار به آن ها اشاره کرد. موارد بسیار دیگری هم وجود دارند که می توانند به این موارد اضافه شوند.

    حسن انجام کار در قرارداد چیست؟

    به طور معمول کارفرمایان در زمان استخدام از کارگر یا کارمند در خواست سفته می‌کنند. این سفته بابت حسن انجام کار دریافت می‌شود. به این دلیل که کارفرما واسطه آن از انجام کار توسط کارگر و تعهد او نسبت به کار و وصول مبلغ خسارت‌های احتمالی که ممکن است کارگر به او وارد کند مطمئن شود. حال در صدور سفته حسن انجام کار باید به چند نکته مهم توجه کرد تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کرد.

    در هنگام صدور سفته حسن انجام کار مهم ترین نکته این است که در جای تاریخ، اصلا تاریخ ذکر نشود و به جای آن حتما «سفته بابت حسن انجام کار» قید شود. نکته دیگری که باید به آن توجه کرد این است که، از کارفرما خود بخواهید در قراردادکار شماره سفته را با توضیح در آن درج کند.در پایان بعد از صدور سفته یک نسخه از آن را کپی و نزد خود نگه دارید تا در صورت امتناع کارفرما از استرداد آن بعد از قطع روابط کاری، بتوانید از طریق مراجع قضایی اقدام کنید.

    تعلیق قرارداد کار چگونه است؟

     طبق ماده ۱۴ قانون کار« چنانچه به واسطه امور مذکور در مواد آتی انجام تعهدات یکی از طرفین موقتاً متوقف شود، قرارداد کار به حال تعلیق درمی‌‌آید و پس از رفع آنها قرارداد کار با احتساب سابقه خدمت (از لحاظ بازنشستگی و افزایش مزد) به حالت اول بر می‌‌گردد.»

    در تعلیق قرارداد کار، رابطه کارگری و کارفرمایی به پایان نمی رسد، آثار حقوقی قرارداد کار موقتا متوقف می شود. یعنی قرارداد کار به قوت خود باقی می ماند ولی انجام کار موقتا متوقف می شود  و پس از رفع دلایل و موانع، قرارداد کار دوباره ادامه پیدا می‌کند.

    شرایط فسخ قرارداد کار به چه صورت است؟

    پایان قرارداد کار وابسته به شرایط خاصی است و نمی توان به صورت یک طرفه آن را فسخ کرد. علاوه بر شرایطی که در متن قرارداد کار برای فسخ آن ذکر می شود، این قرارداد در موارد خاصی نیز به اتمام می رسد. طبق ماده 21 قانون کار برخی از شرایط فسخ قرارداد کار به شرح ذیل است:

    •   فوت کارگر
    •   بازنشستگی کارگر
    •   از کار افتادگی کلی کارگر
    •   استعفای کارگر
    •   قصور در انجام امور محوله و نقض آیین نامه‌های انضباطی
    •   فسخ قرارداد به‌نحوی که در متن قرارداد پیش‌بینی شده است
    •   پایان کار در قراردادهایی که مربوط به کار معین است
    •   انقضای مدت در قراردادهای کار با مدت موقت و تجدید نشدن صریح یا ضمنی آن


      سخن پایانی

       قرارداد کار بین کارگر و کارفرما برخلاف تصوری که بسیاری از افراد دارند از اهمیت بالایی برخوردار است چراکه در صورتی که به صورت صحیح منعقد نشده باشد در آتی زمینه بروز اختلافات پیش بینی نشده ای مابین کارگر و کارفرما می گردد .

      از این رو بهترین راهکار برای جلوگیری از چنین اختلافاتی مشاوره حقوقی با متخصص این امر است.هرچند از نظر برخی افراد  عقد قراردادکار توسط وکیل اداره کار امری هزینه بر است اما در صورتی که قرارداد به صورت صحیح و قانونی منعقد نگردد باعث به وجود آمدن هزینه های غیرقابل پیش بینی و حتی چندین برابر هزینه مشاوره با وکیل اداره کار می گردد.

      در نتیجه توصیه می گردد مشاوره حقوقی با وکیل متخصص در اولویت قرار گیرد. مشاورین و متخصصان گروه مشاوران نوین در زمینه عقد قرارداد کار می توانند شما کارفرمایان و کارگران عزیز را رهنمایی کنند.

      نظرات : 0

      ثبت نظر

      برای گذاشتن نظر ابتدا وارد شوید